به گزارش دل عالم به نقل از روابط عمومی دادگستری، معاون قضائی، اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان کرمان با انتقاد از نبود انسجام میان دستگاههای مسئول در حوزه آسیبهای اجتماعی، بهویژه اعتیاد، گفت: اقدامات موجود متناسب با حجم گسترده آسیبها نیست و همچنان با چرخه معیوب بازگشت معتادان متجاهر به جامعه مواجه هستیم.
سیدمهدی قویدل در نشست کارگروه پیشگیری از اعتیاد که در استانداری کرمان برگزار شد، اظهار داشت: با وجود ارائه گزارشهای متعدد، نتیجه مطلوب بهدست نمیآید زیرا بسیاری از برنامهها فاقد انسجام است و هر دستگاه بهصورت جزیرهای عمل میکند.
لزوم تدوین سبد مداخلاتی مشترک
معاون قضائی دادگستری کرمان با بیان اینکه آسیبهای ناشی از اعتیاد در حوزههایی چون زنان، کودکان، کارگران و دانشآموزان بسیار گسترده است، افزود: اقدامات فعلی پاسخگوی این حجم از مشکلات نیست و باید یک سبد مداخلاتی مشخص با تعیین نقش و وظایف هر دستگاه تهیه و اجرا شود.
وی همچنین با اشاره به تدوین شیوهنامه مراقبت پس از خروج معتادان از مراکز ماده ۱۶ گفت: این شیوهنامه با مشارکت ۱۴ دستگاه تهیه شده اما در استان بهصورت کامل اجرا نشده است و همین موضوع باعث تداوم بازگشت معتادان متجاهر به چرخه مصرف میشود.
زنجیره حمایت ناقص است
قویدل درباره چرخه ناقص بازتوانی معتادان نیز اظهار داشت: نیروی انتظامی شناسایی و جمعآوری را انجام میدهد و بهزیستی نیز وظیفه درمان و بازاجتماعیسازی را برعهده دارد، اما این زنجیره در نقطه اصلی یعنی "بازگشت فرد به جامعه" قطع میشود و بهدلیل نبود شغل، حمایتهای تکمیلی و برنامهریزی پس از خروج، بسیاری از بهبودیافتگان دوباره درگیر اعتیاد میشوند.
وی با اشاره به محدودیت ظرفیت استان در پشتیبانی از افراد ترخیصشده از مراکز ماده ۱۵ و ۱۶ گفت: بسیاری از دستگاهها از جمله شهرداری، اداره کار، ورزش و جوانان، کمیته امداد و حتی بهزیستی، تنها در حد شعار از این افراد حمایت میکنند و در عمل اقدام مؤثری انجام نمیشود.
انتقاد از بهرهنبردن از ظرفیت سمنها و مشکلات گرمخانهها
معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کرمان با بیان اینکه وجود بیش از هزار و ۲۰۰ سازمان مردمنهاد در استان یک ظرفیت مهم است، افزود: تنها حدود ۲۰۰ سمن توان ورود به موضوع اعتیاد را دارند و همین سمن ها نیز از حمایت کافی برخوردار نیستند.
قویدل همچنین با انتقاد از دخالتهای غیرکارشناسی در فعالیت گرمخانهها گفت: گرمخانه یک اقدام علمی در کاهش آسیبهاست، اما برخی مأموران بدون هماهنگی با گروههای جهادی و شهرداری در روند کار آنها اختلال ایجاد میکنند.
وی عملکرد شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر در سطح ملی را نیز مورد نقد قرار داد و تأکید کرد: این شورا باید در تأمین امکانات، تجهیزات آموزشی، حمایت از مراکز یاریگران زندگی و اجرای طرحهای پیشگیرانه، نقش فعالتری ایفا کند.
تشریح شیوهنامه بازتوانی معتادان متجاهر
قویدل در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح شیوهنامه اجرایی بازتوانی و بازاجتماعینمودن معتادان متجاهر در استان کرمان، گفت: اعتیاد و خصوصاً پدیده تجاهر به اعتیاد، یکی از مهمترین عوامل بروز آسیبهای اجتماعی در استان است و همین موضوع ضرورت تدوین یک برنامه منسجم و بومی را برجسته میکند.
وی افزود: بسیاری از معتادان متجاهر پس از طی دوره درمان، بهدلیل نبود حمایتهای جدی اجتماعی، مجدد به چرخه اعتیاد بازمیگردند. در این شیوهنامه تلاش شده است با تجمیع مشارکت دستگاهها و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، فرآیند درمان، بازتوانی و مراقبت بعد از خروج بهصورت عملیاتی و قابل نظارت طراحی شود.
معاون قضایی دادگستری کرمان با بیان اینکه این شیوهنامه یک «نقشه راه جامع» برای مدیریت فرآیند بازتوانی است، توضیح داد: از جمعآوری و غربالگری انتظامی و قضایی تا طبقهبندی معتادان، اشتغالزایی، مهارتآموزی، نظارت پس از خروج و حتی مدیریت محل سکونت بهبودیافتگان، همگی در چارچوب این سند پیشبینی شده است.
همافزایی نهادها؛ شرط موفقیت
قویدل با تأکید بر نقش همافزایی دستگاهها گفت: اجرای این شیوهنامه تنها زمانی موفق خواهد بود که همه نهادها از جمله بهزیستی، علوم پزشکی، نیروی انتظامی، شهرداری، کمیته امداد، فرمانداری، سمنها و خیرین بهطور هماهنگ عمل کنند و نظارت مستمر و ایجاد شعب ویژه قضایی نیز بخش مهمی از ضمانت اجرای آن است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: با اجرای دقیق این شیوهنامه، شاهد کاهش آسیبهای اجتماعی، بازتوانی واقعی معتادان متجاهر و افزایش امنیت و سلامت عمومی در استان باشیم. به گفته او، این طرح میتواند بهعنوان الگویی عملی برای سایر استانهای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.
سیدمهدی قویدل در نشست کارگروه پیشگیری از اعتیاد که در استانداری کرمان برگزار شد، اظهار داشت: با وجود ارائه گزارشهای متعدد، نتیجه مطلوب بهدست نمیآید زیرا بسیاری از برنامهها فاقد انسجام است و هر دستگاه بهصورت جزیرهای عمل میکند.
لزوم تدوین سبد مداخلاتی مشترک
معاون قضائی دادگستری کرمان با بیان اینکه آسیبهای ناشی از اعتیاد در حوزههایی چون زنان، کودکان، کارگران و دانشآموزان بسیار گسترده است، افزود: اقدامات فعلی پاسخگوی این حجم از مشکلات نیست و باید یک سبد مداخلاتی مشخص با تعیین نقش و وظایف هر دستگاه تهیه و اجرا شود.
وی همچنین با اشاره به تدوین شیوهنامه مراقبت پس از خروج معتادان از مراکز ماده ۱۶ گفت: این شیوهنامه با مشارکت ۱۴ دستگاه تهیه شده اما در استان بهصورت کامل اجرا نشده است و همین موضوع باعث تداوم بازگشت معتادان متجاهر به چرخه مصرف میشود.
زنجیره حمایت ناقص است
قویدل درباره چرخه ناقص بازتوانی معتادان نیز اظهار داشت: نیروی انتظامی شناسایی و جمعآوری را انجام میدهد و بهزیستی نیز وظیفه درمان و بازاجتماعیسازی را برعهده دارد، اما این زنجیره در نقطه اصلی یعنی "بازگشت فرد به جامعه" قطع میشود و بهدلیل نبود شغل، حمایتهای تکمیلی و برنامهریزی پس از خروج، بسیاری از بهبودیافتگان دوباره درگیر اعتیاد میشوند.
وی با اشاره به محدودیت ظرفیت استان در پشتیبانی از افراد ترخیصشده از مراکز ماده ۱۵ و ۱۶ گفت: بسیاری از دستگاهها از جمله شهرداری، اداره کار، ورزش و جوانان، کمیته امداد و حتی بهزیستی، تنها در حد شعار از این افراد حمایت میکنند و در عمل اقدام مؤثری انجام نمیشود.
انتقاد از بهرهنبردن از ظرفیت سمنها و مشکلات گرمخانهها
معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کرمان با بیان اینکه وجود بیش از هزار و ۲۰۰ سازمان مردمنهاد در استان یک ظرفیت مهم است، افزود: تنها حدود ۲۰۰ سمن توان ورود به موضوع اعتیاد را دارند و همین سمن ها نیز از حمایت کافی برخوردار نیستند.
قویدل همچنین با انتقاد از دخالتهای غیرکارشناسی در فعالیت گرمخانهها گفت: گرمخانه یک اقدام علمی در کاهش آسیبهاست، اما برخی مأموران بدون هماهنگی با گروههای جهادی و شهرداری در روند کار آنها اختلال ایجاد میکنند.
وی عملکرد شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر در سطح ملی را نیز مورد نقد قرار داد و تأکید کرد: این شورا باید در تأمین امکانات، تجهیزات آموزشی، حمایت از مراکز یاریگران زندگی و اجرای طرحهای پیشگیرانه، نقش فعالتری ایفا کند.
تشریح شیوهنامه بازتوانی معتادان متجاهر
قویدل در بخش دیگری از سخنان خود با تشریح شیوهنامه اجرایی بازتوانی و بازاجتماعینمودن معتادان متجاهر در استان کرمان، گفت: اعتیاد و خصوصاً پدیده تجاهر به اعتیاد، یکی از مهمترین عوامل بروز آسیبهای اجتماعی در استان است و همین موضوع ضرورت تدوین یک برنامه منسجم و بومی را برجسته میکند.
وی افزود: بسیاری از معتادان متجاهر پس از طی دوره درمان، بهدلیل نبود حمایتهای جدی اجتماعی، مجدد به چرخه اعتیاد بازمیگردند. در این شیوهنامه تلاش شده است با تجمیع مشارکت دستگاهها و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی، فرآیند درمان، بازتوانی و مراقبت بعد از خروج بهصورت عملیاتی و قابل نظارت طراحی شود.
معاون قضایی دادگستری کرمان با بیان اینکه این شیوهنامه یک «نقشه راه جامع» برای مدیریت فرآیند بازتوانی است، توضیح داد: از جمعآوری و غربالگری انتظامی و قضایی تا طبقهبندی معتادان، اشتغالزایی، مهارتآموزی، نظارت پس از خروج و حتی مدیریت محل سکونت بهبودیافتگان، همگی در چارچوب این سند پیشبینی شده است.
همافزایی نهادها؛ شرط موفقیت
قویدل با تأکید بر نقش همافزایی دستگاهها گفت: اجرای این شیوهنامه تنها زمانی موفق خواهد بود که همه نهادها از جمله بهزیستی، علوم پزشکی، نیروی انتظامی، شهرداری، کمیته امداد، فرمانداری، سمنها و خیرین بهطور هماهنگ عمل کنند و نظارت مستمر و ایجاد شعب ویژه قضایی نیز بخش مهمی از ضمانت اجرای آن است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: با اجرای دقیق این شیوهنامه، شاهد کاهش آسیبهای اجتماعی، بازتوانی واقعی معتادان متجاهر و افزایش امنیت و سلامت عمومی در استان باشیم. به گفته او، این طرح میتواند بهعنوان الگویی عملی برای سایر استانهای کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد.
